Mag je zomaar overal fotograferen? Hier mag het wel en niet
Je bent begonnen met een nieuwe hobby: fotograferen. Vol enthousiasme ga je de straat op en fotografeer je mensenmassa’s. Daarna wil je ook nog even wat foto’s schieten van klanten in winkels en winkelcentra. Probeer je enthousiasme toch een beetje te temperen, want je mag lang niet overal zomaar foto’s van mensen maken. Op sommige plekken is het zelfs streng verboden om er foto’s te maken.
Regels rondom fotograferen per situatie
Het is verstandig om van tevoren even uit te zoeken waar je wel of niet mag fotograferen of filmen. In principe mag je op de openbare weg of op het plein altijd fotograferen en hoef je geen toestemming te vragen om mensen vast te leggen. Maar een winkel of winkelcentrum is vaak een privéterrein, ook al lijkt het openbaar. Daar mag je dus niet zomaar fotograferen. En mag je in het museum wel of niet fotograferen? Dat is per museum verschillend.
Mag je fotograferen op de openbare weg?
Wil je gaan beginnen met fotograferen, dan is de straat oftewel de openbare weg de beste plek om te oefenen. Op straat, op een trottoir of plein mag je gewoon fotograferen. Het zijn openbare plekken waar iedereen mag komen. Als je het met je ogen mag zien, mag je het ook vastleggen. Maar het is wel de bedoeling dat je dit alleen voor je hobby of voor het werk doet. Mensen stalken of volgen, of onbewust in een gênante situatie vastleggen mag uiteraard niet. Dat kan je problemen opleveren.
Fotograferen in casino: altijd streng verboden
Het casino is altijd een mooie setting om leuke foto’s te maken. Je kunt de euforie van mensen die veel geld winnen op een gokkast vastleggen. De kleuren van het decor maken dit een mooie omgeving voor foto’s. Maar toch is het absoluut verboden. Het gaat hier onder meer om de privacy van spelers, maar ook om het voorkomen van fraude en het beschermen van het correcte verloop van het spel. Je kunt met een camera patronen van een spel vastleggen of jackpots filmen. Dat is precies wat de casino’s niet willen. Zelfs met je telefoon fotograferen of filmen kan je al in de problemen brengen. Als je dus gaat videobellen in het casino, kun je dat beter even buiten de deur doen. Er wordt ook streng op toegezien door de beveiliging.
Maar hoe zit het dan met mensen op platforms als Twitch die de beelden van een betrouwbaar online casino streamen als ze aan het gokken zijn? In de meeste gevallen mag dat wel, omdat de dealers in het live casino daarvoor toestemming geven. Deze online casino’s zien dat vaak als promotie en maken er daarom geen probleem van.
Fotograferen in winkels en winkelcentra
Je zou zeggen dat je met de openbare ruimte in gedachten ook in een winkel of in het winkelcentrum mag fotograferen of filmen. Ook al lijkt het op de openbare ruimte, dat is het niet. Het is privébezit en dus heb je toestemming nodig van de eigenaar. Die bepaalt of je wel of niet mag fotograferen. Meestal is het verboden, met als doel diefstal te voorkomen en de privacy van klanten en personeel te beschermen. Vraag dus altijd eerst even toestemming. Vaak mag je ook geen video’s maken of videobellen in een winkel.
Overheidsgebouwen: privacy staat voorop
Als je naar de televisie kijkt en een journalist naar het gemeentehuis ziet gaan om verhaal te halen, zie je al snel dat er binnen in het gemeentehuis niet gefilmd wordt. Wie dat wel doet, krijgt al snel de vraag om de camera’s uit te zetten. In de meeste gevallen mag je beperkt of helemaal niet filmen. Dat heeft te maken met de privacy en veiligheid van burgers en medewerkers. Hier regelen burgers hun persoonlijke zaken en soms liggen er vertrouwelijke documenten. Om die reden is in de rechtbank fotograferen ook bijna altijd verboden, met uitzondering van de pers. Die maakt na de uitspraak een reportage met de persrechter.
Foto’s maken in het museum: het mag, zonder flits
In het museum verschilt het per locatie of je wel of niet mag fotograferen. Vaak mag het wel, maar zonder flits. De flitser kan kunstwerken beschadigen. Tijdens tijdelijke tentoonstellingen mag het soms niet. Ook speelt het auteursrecht een rol: niet elk kunstwerk mag je zomaar fotograferen, en vervolgens de foto’s ervan verspreiden. Musea geven vaak met borden aan of het wel of niet mag. Ga je de foto’s commercieel gebruiken, dan moet je vrijwel altijd eerst toestemming vragen.
Fotograferen in zorginstellingen en ziekenhuizen: eerst toestemming vragen
In ziekenhuizen en zorginstellingen moet je altijd eerst toestemming vragen, voordat je er gaat fotograferen. Het draait hier allemaal om privacy en respect. Patiënten zijn kwetsbaar en hebben recht op volledige anonimiteit. Zelfs een onschuldige foto van de gang kan al problemen opleveren als er toch een patiënt op de achtergrond staat. Soms worden er uitzonderingen gemaakt. Vraag van tevoren toestemming, anders kun je weggestuurd worden.
mag je foto’s waarop identificeerbare personen staan (maar voor jou als fotograaf slechts onbekende voorbijgangers zijn) publiceren, bijvoorbeeld op fotoclub.nl?
>>>>>>ANTWOORD: Ja, dat kan, maar het hangt af van de situatie. In Nederland mag je foto’s met identificeerbare, maar voor jou onbekende voorbijgangers soms publiceren. Als de foto is gemaakt in de openbare ruimte, de persoon geen duidelijk hoofdonderwerp is, de publicatie niet commercieel is en de foto niet privacy-schendend of negatief is, dan is publicatie meestal toegestaan. Dat geldt ook voor plaatsing op een platform als fotoclub.nl in een redactionele of artistieke context. Het wordt wél risicovol bij close-ups, kinderen, gevoelige of beschamende situaties, of wanneer de foto wordt gebruikt voor promotie of verkoop. Maakt iemand bezwaar en heeft die een redelijk belang, dan moet je dat serieus nemen en de foto verwijderen. Kort gezegd: straatfotografie mag, maar gebruik gezond verstand en respecteer privacy.