Een zelfhulpboek voor fotografen, dat is ‘Van maken tot raken’. Het helpt mensen om hun eigen fotoverhaal met aansprekende inhoud te bedenken en vervolgens te vertellen met een eigen handtekening. Auteur Diana Bokje neemt fotografen middels een stappenplan mee in het proces van idee naar afgerond fotoproject. Wij spraken met haar.

Waarom heb je dit boek geschreven?

In de meeste educatieve boeken over fotografie gaat het over techniek en vorm en maar heel zelden over de fotograaf zelf. Als je eerst weet wie jij bent als fotograaf kun je volgens mij pas een goed verhaal maken. Dat stukje miste ik steeds en dat zit in het boek.

In het boek staat een stappenplan dat fotografen meeneemt om van een droom tot een afgerond fotoproject te komen. Hoe werkt dat?

“Het stappenplan begint, evenals elk project, met een droom: je mag zo groot mogelijk dromen. Als je een droom te klein houdt, kom je op de weg daarheen vaak obstakels tegen die zo groot worden dat ze het zicht belemmeren. Je verliest daardoor het doel uit het oog en ziet beren op de weg. Om dat te voorkomen is het handig om te beginnen met een grote droom, dan kun je manieren vinden om die obstakels te omzeilen.

Een grote droom kan soms weer te groot en onbereikbaar lijken. Daarom is de volgende stap om de droom op te delen in bereikbare doelen: je stelt vast wat het eerste kleine doel is dat je nodig hebt op de weg naar het grotere doel. Het doel kan een serie, expositie, boek, of wedstrijddeelname zijn. We onderzoeken wat je nodig hebt om de afzonderlijke stappen en hordes naar het doel te nemen: we bekijken welke hulpbronnen je kunt gebruiken, we onderzoeken wie je bent als fotograaf, naar wat je thema’s en waarden zijn, wat je belangrijk vindt en we herkennen uit je archief wat je eigen stijl inhoudt. Dan komt het idee, hoe kom je daaraan, hoe geef je het vorm, hoe verrijk je het hoe werk je het uit? Dan gaan we aan de slag. Wat wordt het project?”

“Het stappenplan begint, evenals elk project, met een droom: je mag zo groot mogelijk dromen".

Diana Bokje

Je benadrukt het belang van seriematig werken. Hoe kan dat fotografen helpen?

“Veel fotografen zijn jaren bezig met het maken van mooie, enkele plaatjes. Een mooi portret, een adembenemend landschap met sfeervol licht of een stadgezicht. Op een gegeven moment hebben ze de techniek in de vingers en kunnen iets moois maken van elk onderwerp. Als dat lukt is de uitdaging voorbij en dan valt bovendien vaak op dat anderen al soortgelijk beeld hebben gemaakt. Het gevolg is dat mensen dan vast komen te zitten; ze vallen in een gat.

Een natuurfotograaf die mooie landschappen of macro’s kan maken, heeft daar bijvoorbeeld na verloop van tijd genoeg van: dan heeft hij het gezien. Om je daarvan los te maken, is de gemakkelijkste weg om in serie te gaan werken, dus een project bedenken en samenhang tussen je verschillende beelden aan te brengen. Een serie bied je een nieuwe uitdaging om meer te vertellen dan een enkel plaatje. Elke afzonderlijke foto is maar een momentopname. In een serie kun je verschillende aspecten van een verhaal vertellen, je kunt je mening geven en proberen om je overtuiging op anderen over te brengen. Als je een aantal beelden naast elkaar plaatst, ontstaat er een context: de afzonderlijke beelden gaan elkaar betekenis geven. Zo kun je je eigen gedachtegoed uitdragen. Fotograaf Frido Troost zei eens: ‘Een enkele foto in een museum is autistisch en alleen op zichzelf betrokken.’ Een beeld op zich kan prachtig zijn, maar dan? Wat wil je ermee? In serie werken is de kortste weg naar meer inhoud.”

Hoe help je mensen met het ontwikkelen van hun eigen stijl?

In het boek neem ik mensen onder andere mee in een onderzoek naar hun eigen stijl. Die is bij iedereen al aanwezig, al zijn mensen zich daar vaak niet van bewust. We beginnen door met andere ogen naar het eigen archief te kijken, waarbij steevast opvalt dat er bij iedereen terugkerende elementen zijn: bijzondere belangstelling voor bepaalde onderwerpen, vormelementen en de manier waarop je het liefste iets in beeld brengt et cetera. Dat is altijd zo, ook al behoren de afzonderlijke foto’s tot verschillende genres.

We bekijken wat jouw thema’s zijn, waar jouw eigen stijl aan te herkennen is. Op het moment dat je dat weet, heb je heb je veel meer handvatten om je eigen stem als fotograaf te laten horen. Als je die overeenkomstige elementen in je foto’s leert herkennen, kun je ze bewuster gaan inzetten of juist bekijken of de elementen die je nooit gebruikt je verder kunnen helpen als je ze bewust inzet. Jouw fotografie zou je kunnen beschouwen als een onderbewust venster op je eigen psychologie. Hoe je als mens in elkaar zit kun je uitdrukken als een piramide met verschillende niveaus.

Onderaan zit je gedrag: hetgene wat je doet. Daarboven zitten vaardigheden: dat is wat je kunt. Helemaal bovenin de piramide zit jouw identiteit: wie je bent. Als je vanuit je identiteit gaat onderzoeken hoe je fotografie in elkaar zit, kun je veel meer van jezelf laten zien. Dan evolueert je fotografie van iets wat je doet naar iets wat je bent. Je gaat daardoor met veel meer diepgang fotograferen waardoor je plezier en zelfvertrouwen toenemen.

Hoe gaat dat verhogen van het zelfvertrouwen in zijn werk?

In mijn praktijk als fotocoach valt mij vaak op dat mensen kampen met een gebrek aan zelfvertrouwen als fotograaf. Ze horen stemmetjes in hun hoofd die dingen zeggen als ‘Je bent niet goed genoeg, anderen zijn veel beter’. Ze hebben blokkades en beperkende overtuigingen die hun creativiteit afremmen.

Het is heel goed mogelijk om die blokkades weg te nemen. Ik geef handvatten waarmee je dat innerlijke stemmetje een plaats kunt geven en het van vijand tot vriend kunt maken. Het stemmetje wil graag de status quo handhaven: het wil alles houden zoals het is. Het is een overblijfsel het oudste gedeelte van onze hersenen: het reptielenbrein. Het was in de prehistorie noodzakelijk om onze veiligheid te waarborgen en onze eerste levensbehoeften te vervullen zoals voeding en onderdak.

In ons tijdperk zijn die behoeften vaak al goed verzorgd en kunnen we het stemmetje inzetten voor andere zaken. Het heeft altijd goede bedoelingen en je kunt het leren gebruiken. Als het zegt dat je niet goed genoeg bent, kun je vragen waarom dat stemmetje dat vindt. Dan krijg je bijvoorbeeld als antwoord dat je wel aardige dingen maakt, maar dat je niet goed je best doet om je doel te bereiken. Of dat je alleen maar iets wilt en het niet uitvoert.

Zelf had ik een innerlijk stemmetje dat zei dat ik niet goed genoeg was. Aan de andere kant liet een soort Pipi Langkous zich horen die zei: ‘Ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk dat ik het wel kan.’ Als ik naar haar luisterde, sprong ik vaak gewoon in het diepe. Als ik vervolgens moest worstelen om boven te komen, zei het stemmetje: ‘Zie je wel, je kunt het niet’. Ik heb onderzocht wat dat stemmetje van me wil. In mijn geval wil het dat ik genoeg kennis heb voordat ik iets mag uitvoeren. Op het moment dat ik genoeg achtergrondinformatie heb verzameld en vooronderzoek heb gedaan, weet ik waar ik het over heb en dan komt het goed.

Tegenwoordig maak ik afspraken met mijn stemmetje. Als ik zorg dat ik goed beslagen ten ijs kom, houdt het zich stil. Op deze manier help ik mensen om hun innerlijke criticus om te vormen tot vriend want hij heeft altijd geen goede intentie: de bedoeling om jou te helpen. Het nastreven van een doel of project kun je beschouwen met de volgende analogie. In een auto zit jij aan het stuur rijdt. Naast je zit het idee of project, dat heeft de kaart met de route en de bestemming in handen. Op de achterbank zit het stemmetje. Dat houdt nooit zijn mond. Het heeft goede bedoelingen en geeft adviezen, maar mag van jou niet aan het stuur komen. Als bestuurder bepaal jij wat er gebeurt: je kiest uit de aangereikte mogelijkheden en blijft de baas over de manier waarop het doel wordt bereikt.”

‘Ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk dat ik het wel kan.’

Pipi Langkous

Waarom is het belangrijk om te kijken naar wat voor soort persoon iemand is?

“Je persoonlijkheid bepaalt hoe je fotografeert en daar kun je bewust mee omgaan voor meer succes. Je hebt verschillende typen fotografen. Jagers als Cartier-Bresson bijvoorbeeld, die straten afstruinen op zoek naar dat ene ideale plaatje op het juiste moment genomen. Aan de andere kant heb je mensen die poëtischer zijn ingesteld. Zij jagen niet, maar fotograferen rustig, open en laten de wereld op zich afkomen, waarna ze toeslaan als ze een mooi moment herkennen.

Als je onderzoekt hoe je zelf in elkaar zit en wat het beste bij je past, zal je werk meer vanuit die basis komen, vanuit jouzelf. Dan word je niet afgeleid door hoe anderen voorschrijven dat je moet fotograferen, dat is een gevaar dat je kan afleiden. Als je doet wat bij je past gaat alles veel gemakkelijker, merk ik.”

Human Nature

Alle beelden bij dit artikel behoren tot de reeks Human Nature, waarin het draait over hoe de mens zich verhoudt tot de natuur. Diana Bokje: “Aan de ene kant willen we alles naar onze hand zetten, terwijl we aan de andere kant ons verlangen naar de natuur uitdrukken in nepnatuur zoals fotobehang in de dierentuin of glanzende kunststofpanelen met een oerwoud motief. Zeker wanneer er een rafelrandje aanzit zoals een zichtbare naad in het fotobehang of een brandblusser op het oerwoudpatroon benadrukt dit voor mij de scheve verhouding.”

Je geeft ook een masterclass die aan het boek gekoppeld is. Hoe ga je daarin te werk?

De masterclass is een vijfdaagse opleiding waarin je door verschillende aspecten van het boek wordt geleid. Vooral de persoonlijke ontwikkelingsaspecten, ideecreativiteit en mindful fotograferen. Ik merk dat mensen die zo’n traject hebben afgerond een heel ander soort fotograaf zijn: ze hebben er meer plezier in en er ontstaan meer rust en zelfvertrouwen waardoor ze helemaal blij zijn met de soort fotografie die ze doen. De masterclass is heel praktisch ingericht en we werken met ideecreativiteit, dus hoe je een idee bedenkt.

Je begint met een onderwerp of thema dat je interessant vindt. Vervolgens onderzoek je hoe dat onderwerp in elkaar zit. Je ontleedt de verschillende aspecten ervan. Wat is erover te vinden en wat vind jij daarvan, hoe kijk jij ernaar? Daarna ga je met gereedschappen als brainwaving, mindmapping en lateraal denken verschillende manieren onderzoeken waarop je het idee zo vorm kunt geven dat je dat op een voor jou unieke manier kunt doen. In het boek staan daarvoor verschillende methodes die bij verschillende mensentypen passen. De een kan bijvoorbeeld heel goed associëren, voor andere mensen zijn er weer andere methodes.

Voor mijzelf werkt mindmappen met verschillende niveaus bijvoorbeeld heel goed. Daarbij begin je met het bepalen van een klein aspect dat staat voor een heel onderwerp. Dat laat je een week liggen, neemt rust en ineens ontstaat er een idee. Rust nemen is belangrijk want we zijn ontzettend druk in ons hoofd. Als je het onderwerp even met rust laat en een tijdje ontspant, bijvoorbeeld niet op je smartphone kijkt, krijgt het idee kans om te rijpen. Zo maak je ruimte in je hoofd zodat je hersenen denken: hee, er is even rust, ik kan het idee nu dumpen. Daarom krijgen sommige mensen de beste ideeën bijvoorbeeld onder de douche: dan is er even rust.

Belangrijk om te weten is dat ideeën krijgen voor iedereen is weggelegd als je maar de ruimte schept zodat ze de kans krijgen om zich te manifesteren. Als je de hele tijd met praktische zaken bezig bent denkt het idee: ‘ik ga niet eens meer aankloppen want jij luistert toch nooit’. Ideeën kunnen ook ontstaan door hard werken; dat is een andere methode. Het eindresultaat is niet minder en zo behandelen we in de Masterclass verschillende methodes die bij verschillende mensen passen.”

Aansprekende foto’s maken voor een doelgroep is het uiteindelijke doel. Hoe zorg je ervoor dat je werk mensen raakt?

“Fotografie is een vorm van communicatie met een doelgroep. Het is belangrijk om goed in de gaten houden wie dat is. Voor wie maak je het project, wie wil je bereiken? Als je voor museumbezoekers fotografeert, gelden er andere regels dan bijvoorbeeld voor wandversieringin een ouderenhuis. Als je daar een conceptueel project ophangt, zal het de mensen niet raken, dan lopen ze erlangs zonder het te begrijpen.

Je verdiepen in de mensen aan wie je jouw boodschap wilt doorgeven is belangrijk. Als het alleen maar over jou gaat, bereik je niks. Als ik met jou praat en jij wilt het over voetbal hebben, maar ik over koken, dan kan ik heel veel gaan vertellen over recepten en bakvormen, maar dat interesseert jou niets. Als ik mijn communicatie aanpas aan jouw interesse, bereik ik je beter. Ik kan bijvoorbeeld zeggen dat de taart in de oven schuiven voelt als een aanval voorbereiden en op het moment dat het bakproces klaar is en de ovendeur opengaat voelt dat als scoren. Als ik het zo formuleer, is de kans groter dat ik jou bereik.

Ik denk dat je alle mensen kunt raken als je ervoor openstaat wat zijn interessegebied is. Het beste kun je een doelgroep zoeken die jouw interesses deelt. Persoonlijk ben ik bijvoorbeeld geïnteresseerd in hoe wij met de natuur omgaan en ons daartoe verhouden. Als ik mijn zorgen daarover rechtstreeks uitspreek, worden mensen daar een beetje moe van of ze zeggen: ‘de politiek of grote bedrijven moeten dit regelen’. Om mensen te bereiken werkt het beter als ik humor of een metafoor toevoeg.

Voor een project heb ik gefotografeerd in dierentuinen en het viel me op dat het eigenlijk allemaal nep is. We kijken naar namaaknatuur. Dat ben ik gaan uitdrukken door het behang in de hokken te fotograferen met de nadruk op loslatende vouwen en naden. Je ziet dat de savanne een foto is, een decor en dat drukt je met de neus op de feiten: in je hoofd doe je net alsof je naar wilde dieren kijkt in hun natuurlijke habitat, maar blijkbaar laten we ons meeslepen door surrogaatnatuur, zoals je bijvoorbeeld ook geniet van bloemetjesbehang. Zo probeer ik mensen aan het denken te zetten. Ik hoop dan dat ze bij het zien van mijn foto’s denken: ‘eigenlijk wel raar dat wij namaak als echte natuur ervaren’. Het zegt iets over hoe wij verlangen naar de natuur en onze verbinding daarmee verliezen.”

“Fotografie is een vorm van communicatie met een doelgroep. Het is belangrijk om goed in de gaten houden wie dat is".

Diana Bokje

In het boek leer je mensen de werkelijkheid anders waar te nemen. Waarom is dat belangrijk?

Alles in de fotografie begint met waarnemen, begrijpen en interpreteren wat je ziet. Ik leer mensen anders waarnemen door ze mee te nemen in mindful fotograferen. Een manier van fotograferen waarin je al je gedachtenfilters uitschakelt, gaat mediteren, de omgeving in je opneemt en dan pas gaat rondlopen, zonder te oordelen. Dan treed je de wereld met open vizier tegemoet. Zelfs als je niets hebt met meditatie of het zweverig vindt kan deze manier van waarnemen je verder helpen om anders te kijken. Je stelt jezelf open voor de dingen om je heen en herkent ze voor wat ze zijn.

Soms wordt je aandacht door iets getrokken of je raakt geprikkeld door iets wat je ziet. Dat is het moment waarop je moet vragen: waarom reageer ik zo, wat heb ik gezien en je probeert tot de kern daarvan te komen. Daar maak je dan een foto van en vervolgens ga je op je schermpje kijken om te zien of je alles hebt gefotografeerd wat je nodig had om die kern te vangen en niets wat je niet nodig hebt. Als je die kern leert herkennen, veel dichter bij je project onderwerp waar je in je hoofd al mee bezig bent. Als je vaker zo kijkt, leer je de kern steeds beter zien.

Als je de kern te pakken hebt van wat jou raakt, zit je vaak op een universeel niveau en dan kun je ook anderen raken. Op het moment dat ze jouw foto zien, ervaren ze het helemaal. Een oefening om anders te leren kijken is bijvoorbeeld het uitgangspunt om je bij het fotograferen alleen maar op kleur te richten. Dan denk je dat je simpele beelden krijgt, maar als we de volgende dag de foto’s bespreken, raken mensen vaak ontroerd door de eenvoudige schoonheid die anderen ontdekt hebben in alledaagse objecten. Als je probeert de essentie van rood te pakken en je weet dat vast te leggen dan maak je foto’s die anderen ontroeren. Het verbaast me elke keer weer dat mensen door zoiets simpels geraakt zijn.”

Waarom ben je ervan overtuigd dat de methode uit het boek werkt?

“Ik krijg veel reacties van deelnemers aan mijn cursussen, die uitdrukken dat hun fotografie in positieve zin is veranderd en dat ze veel meer plezier in het fotograferen hebben gekregen. Mooi vind ik ook de reacties van wat ik voor het gemak maar even ‘nuchtere mannen’ noem. Die zijn lange tijd voornamelijk op techniek gericht geweest. Als ze bij mij komen zijn ze aanvankelijk sceptisch en vragen zich af waarom ze aan zelfonderzoek zouden moeten doen. Algauw merken ze dat ze losser worden en zich kunnen openstellen voor nieuwe mogelijkheden.

Ik geef fotografen praktische handvatten voor een andere strategie om hun doel te bereiken: je leert om een heel nieuw pad aan te leggen naar je doel. Vervolgens ga je dat pad ook bewandelen en op die manier kijken, denken en fotograferen. Je merkt in een dag al meer resultaat. Het mooiste vind ik de berichten van mensen die zeggen: ‘Je hebt mijn ogen geopend voor wie ik ben en wat ik kan.’ Daar doe ik het voor.”

Meer informatie

Dit artikel is eerder verschenen in Shoot magazine in samen werking met Fotoclub.nl Tekst is geschreven door Robert Theunissen. Foto's zijn gemaakt door Diana Bokje.

Het boek Van maken tot raken is te koop via vanduurenmedia.nl

Win actie! Schrijf een reactie waarom je dit boek graag zou willen hebben. Wij verloten 5x het boek van maken tot raken

Wij mogen 5x het boek van maken tot raken verloten.

Wat moet je doen?
Schrijf een uitgebreide reactie onderaan deze blog waarom je dit boek graag zou willen hebben.

Tot wanneer loopt deze actie?
Deze actie loopt tot en met 25 november.

Hoe verloten wij de boeken?
Wij verzamelen alle namen van de mensen die een reactie hebben achtergelaten en verloten de boeken aan de eerste 5 namen die random worden gekozen via wheelofnames.com

Hoe krijg je het boek thuisgestuurd?
Als je een van de winnaars bent sturen we je een e-mail met de vraag om je adres gegevens. Mensen waarvan wij het adres hebben hoeven dat niet meer te doen. Jouw gegevens worden dan gedeeld met de uitgever. Zij zullen het boek dan naar je versturen.

Reacties (20)

Your Avatar
Lies van Zanten 28 oktober om 12:50

Ik zou dit boek graag hebben omdat ik nu foto's maak waarvan ik denk dat er veel meer uit te halen is. Door dit boek hoop ik meer inzichten te krijgen waardoor mijn foto's meer tot de verbeelding zullen spreken.

Reageer hier op
Your Avatar
Vera Beckers 28 oktober om 16:24

Dit boek lijkt me een maatje om via mijn dromen tot foto's te komen die op de eerste plaats mezelf verrassen en dat lijkt me al een boeiend avontuur...

Reageer hier op
Your Avatar
Iryna Melnyk 30 oktober om 22:38

Ik zou dit boek willen hebben omdat ik iets anders naar de fotografie willen kijken. Ik wil iets veranderen in mijn stijl en meer interessant mijn ideen op foto zetten.

Reageer hier op
Your Avatar
Gerrit Janssen 1 november om 19:34

Ik zou het boek graag willen hebben. Waarom?

Momenteel ben ik bezig in de 52 weken club met het fotograferen van de mozaiek bankjes die je overal ziet. Dit begon met het maken van een foto van het bankje. Elke week een, dat moet lukken. Ik hoopte dat er de nodige reacties op zouden komen zodat ik het nodige zou leren over compositie etc. Bij het fotograferen gebruikte ik ook een lensbal. Erg leuk maar het leidde me wel van het doel af.

Waar staan eigenlijk die bankjes? Waar komen ze vandaan? Social Sofa heten ze en ze komen uit Tilburg. Verder zoekend op internet bleek dat er erg veel staan in Nederland. Al meer dan 1400/1500. En nou bleek dat ze ook al staan in het buitenland. Dit jaar is er zelfs een naar Japan gegaan ivm de olympische spelen. Ik ben geleidelijk begonnen om de plaats van de bankjes in een kaart op google maps te verzamelen. Ook vond ik van veel bankjes die ik gefotografeerd had meer op internet.

Hé zou het niet leuk zijn om die informatie ook vast te leggen? Oh een website is misschien wel een leuke manier om dit te doen. En zo startte ik een website voor de foto's. https://mozaiekbankjes.jouwweb.nl/ is een feit. De vorm is nog niet af maar het begin is er. Reacties kwamen er nog steeds niet echt. Maar het was/is wel leuk om een paar van mijn hobby's en werk te combineren.

Ondertussen ben ik nu gestart met een apart Instagram account voor de mozaiekbankjes https://www.instagram.com/gerritmozaiekbankjes/ voor als je interesse hebt. Via deze weg krijg ik wel meer reacties. Ook de officiele social sofa volgt me nu. Mooi, misschien een moie ingang om op termijn daar eens in huis wat foto's gaan maken. Van iemand anders heb ik een lijst met echt alle bankjes, hockers en mozaiek eieren van Social Sofa gekregen. Nu ga ik regelmatig met mijn vrouw een wandeling doen in een plaats waar Social Sofa's staan. En ga ik een andere moment foto's maken en nabewerken. Deze zet ik vervolgens op de website en Instagram. Geleidelijk krijg ik een steeds completer beeld en wordt het werk er rondom heen steeds meer. Het blijft erg leuk om te doen. Maar hoe zit het nou met de reacties? Mhhh.

Nou ik vind dat ik wel mooie foto's maak maar vinden anderen dit ook? Hopelijk gaat dit boek me helpen om meer impact te veroorzaken bij de anderen zodat ik ook meer reactie op de foto's website en instagram ga krijgen.

Een ding weet ik zeker! Tot aan mijn dood kan ik nog hiermee bezig zijn en voorals nog erg leuk om mee bezig te zijn.

Reageer hier op
Your Avatar
Roy Gussenhoven 2 november om 16:59

Door omstandigheden is het fotograferen op een laag pitje geraakt, maar merk nu langzaamaan dat het animo terug begint te komen. Dit boek en zijn verhaal zou een mooie boost kunnen zijn om het gebroken draadje weer op te pakken en mooie plaatjes te gaan schieten!
Van lukraak schieten zou je er zelfs een plan de campagne aan over kunnen houden en foto's met diepgang en een verhalenlijn van kunnen gaan maken.

Reageer hier op
Your Avatar
Jan Timmermans 2 november om 17:04

Ik heb bij Diana de cursus verbeeldingskracht gevolgd (zeer aan te raden) en heb langs die kant mee mogen maken hoe bevlogen zij spreekt over fotografie. Het bespreken van foto's en de tips die je krijgt om het volgende keer nog beter te kunnen doen zijn waardevol. Ook als ze niet tevreden is over de foto dan zegt ze dat. Deze cursus was zeer goed opgezet in verschillende behapbare delen. Als het boek ook zo is en daar ga ik van uit, dan moet dit boe jee enorm helpen bij je "ontdekkingsreis". Ik zou het daarom graag in bezit krijgen. En wat is er mooier dan het gratis thuisgestuurd krijgen.... Al ik niet in de prijzen val overweeg ik zeker om het boek zelf aan te schaffen.

Reageer hier op
Your Avatar
patrick Gorra 2 november om 17:13

Wie wil nu geen droomfoto's maken ? Maar ja, foto's geven meestal de werkelijkheid weer zonder de sfeer errond. Dit is mijn droom : die sfeer vastleggen ! Een goed boek daarrond is zeldzaam en daarom wil ik dit boek : het zal voldoen aan mijn verwachtingen.

Reageer hier op
Your Avatar
Andrea van der Heijden 2 november om 19:32

Ik zou heel graag dit boek willen hebben, omdat ik het erg lastig vind als ik een idee heb voor een foto om dat om te zetten naar een realistisch fotoproject. Ik had dit boek al eerder op het oog en denk dat dit boek me verder kan helpen om mijn ideeën ook werkelijk uit te gaan werken en een planning te gaan maken om uiteindelijk ook de foto bij het idee te gaan maken. Ik hoop dat hier handige tips in staan die me verder kunnen helpen als fotograaf. Duim Duim Duim!

Reageer hier op
Your Avatar
Frank de Bont 3 november om 10:37

Eerlijk gezegd kan ik me niet voorstellen dat dit boek je kan helpen een betere fotograaf te worden. Alles wat hierboven verteld werd is iets wat je zelf ook kunt bedenken. Tegenwoordig wordt je doodgegooid met "motivationals". Je koopt een droom en eindigt met een desillusie. Nou ja, in dit geval koop je geen droom maar maak je kans er een te krijgen. Mocht mijn reactie in de prijzen vallen dan schenk ik dit boek aan een van leden van Fotoclub.

Reageer hier op
Your Avatar
3 november om 13:35

Ik hoop dat dit boek mij kan helpen met het vinden van mijn eigen stijl.
Het foto's maken lukt wel maar ik zou zo graag mijn gevoel in de foto's willen laten zien. Een herkenbaar "iets" waarmee ik in b.v. architectuur of landschap mijn verwondering van al dat moois goed tot uitdrukking kan brengen. Nu heb ik het gevoel dat me dat niet echt lukt. Ik kan b.v. heel blij worden van een "klein en intiem" landschap of de lijnen in een gebouw. Maar zeker bij landschap merk ik dat zo'n foto voor anderen niets betekend.

Reageer hier op
Your Avatar
Micha te Kortschot 3 november om 15:37

Ik kom net pas kijken de wereld die fotografie heet. Naar jaren "spelen" nu heb ik de stoute schoenen aangetrokken en bezig met mijn eerste cursus . Dit boek zou mij een goede richting kunnen geven om mijn stijl te kunnen ontdekken.

Reageer hier op
Your Avatar
Gideon Vos 3 november om 15:59

Dit lijkt me nu net het boek dat me een stapje verder helpt bij maken van een fotoplan zonder dat het me blokkages op de weg legt. Tot nu toe ben ik begonnen met wat fotos (met een idee), maar elke keer liep ik tegen een blok aan (bijvoorbeeld het innerlijke stemmetje of kritische omgeving). Ook was het idee eigenlijk te groot en zou het opsplitsen in kleinere plannetjes wel eens goed kunnen werken. M.a.w. sommige tips in de blog kan ik al gaan toepassen, maar ik ben benieuwd naar het geheel.

Reageer hier op
Your Avatar
Hans Vrijsen 5 november om 14:56

Ik zou dit boek graag willen hebben omdat ik heel graag mijn foto's wil verbeteren.
Ik ben een beginner en ik maak veel foto's en leer elke dag bij. Maar ik zou graag een grotere stap zetten om de foto's naar een hogere niveau te brengen. En daar lijkt me dit boek zeer geschikt voor. Tevens denk ik dat dit boek me daar meer dwingt om de camera niet op de automatische stand te laten staan. Nu denk ik vaak; de huidige foto's zijn best leuk, maar net niet wat het zou kunnen zijn. Vandaar dat boek boek me een goede start kan bieden.

Reageer hier op
Your Avatar
Nathalie van Schaik 6 november om 14:37

Ik ben net begonnen met de starterscursus van Marcel. Ik krijg veel goede tips en ticks over hoe ik mijn foto's kan verbeteren. Voorheen maakte ik mijn foto's op goed geluk. Nu heb ik een plan. Wat ik ook graag zou willen leren is hoe je verbanden/verhalen tussen foto's maakt en dat anderen dit ook begrijpen en raakt. Ik denk dat dit boek daar enorm bij kan helpen 👌
Zoals ik het lees behandeld dit boek alle thema's waar een startende fotograaf mee worstelt👍ik zou hier heel blij van worden 🙌

Reageer hier op
Your Avatar
Anja Wijnands 23 november om 12:51

Diana Bokje heeft een workshop gegeven bij onze fotoclub FC Perspectief in Hilversum.
Helaas kon ik niet deelnemen door drukke werkzaamheden. Het is een kwestie van keuzes maken.
Door de lovende reacties van de deelnemende leden was het nog spijtiger dat ik geen tijd had gemaakt om deel te nemen.
Een kleine herkansing door met het boek mijn eigen "workshop" met Diana te maken zou geweldig zijn.
Inmiddels heb ik wat tijd vrij gemaakt om meer aan mijn fotografie hobby te gaan doen.

Reageer hier op
Your Avatar
Anouk van den Bersselaar 23 november om 12:55

Ik ben begonnen met de starterscursus en ik vind het leuk dat ik hierdoor de wereld op een andere manier bekijk. Het lijkt mij helemaal geweldig om het gevoel dat je bij een bepaalde situatie hebt over te kunnen brengen aan anderen. Ik denk dat dit boek mij hiermee kan helpen.

Reageer hier op
Your Avatar
Ignas van de Berg 23 november om 13:04

Misschien heb ik het mis maar het toverwoord in dit boek lijkt
me “omdenken” Mocht ik het mis hebben dan graag het boek, misschien moet ik “andersom” denken!

Reageer hier op
Your Avatar
Monique Tebak 23 november om 13:57

Ik herken heel erg dat ik mijn eigen identiteit in het maken van foto`s nog niet gevonden heb. Als ik kijk naar wat ik heb gemaakt is het een allegaartje. Ik doe maar wat en zie wat er op mijn pad komt, zonder duidelijk plan. Ik ben erg geïnteresseerd in dit boek. Een leidraad om te komen tot een project, serie zou heel fijn zijn. Ik zou het dan ook graag winnen .

Reageer hier op
Your Avatar
Huub van der Poel 23 november om 16:48

Heel veel foto’s vind ik heel mooi. Hoeveel foto’s raken me…? Ik herinner me er een paar. Het voelend oog (was laatst op tv: het oog dat lijkt en het oog dat voelt) van de fotograaf die toevallig het hart van een onbekende kijker raakt. Behalve bij giro 555 foto’s maar daar word je dan weer (vaak toch) immuun voor.

Reageer hier op
Your Avatar
Liesbeth Stam 23 november om 19:18

Wauw, wat zou het geweldig zijn om dit boek je mogen ontvangen. Een reis met je zelf in je eigen foto's. Hoe mooi is het om mijn eigen foto's naar een hoger level te brengen waarbij je ook nog dicht bij jezelf blijft. Onlangs de opleiding Afscheidsfotografie afgerond en toe aan een vervolgreis en verdiepingsslag in mijn foto's. Ontdekken van je eigen stijl, ik sla graag dit boek open om ermee aan de slag te gaan.

Reageer hier op

Anderen bekeken ook

Meer artikelen over fotografie

Hij staat voor je klaar!
Oeps... Niet alle gegevens zijn correct ingevuld!
Foto! Clubmagazine Downloaden